Toeristen gaan graag op vakantie in Westerveld. Zij hebben behoefte aan prettige en toekomstbestendige accommodaties. Op dit moment gelden die criteria niet voor alle 64 vakantieparken van de gemeente Westerveld.

Om die reden is de gemeente Westerveld aan de slag gegaan met het programma Vitale Vakantieparken. Het programma van de gemeente Westerveld bestaat uit een flink aantal zeer verscheidene projecten. Alle projecten moeten leiden naar één en hetzelfde doel, namelijk: het verbeteren van het toeristisch recreatief product.

Betrokken bij het project
In de gemeente Westerveld hebben we een projectorganisatie opgezet om de integrale aanpak te waarborgen. Door bijna alle afdelingen actief in de werkgroep te hebben betrokken, borgen we dat iedereen input levert. Dit geldt voor de afdeling burgerzaken tot en met de WMO en het sociaal team.

Permanente bewoning
Als we informatie van verschillende afdelingen koppelen helpt dit om beter zicht te krijgen in bijvoorbeeld onrechtmatige bewoning. Met onrechtmatige bewoning wordt bedoeld: personen waarvan het hoofdverblijf een recreatiepark is.
De cijfers daarvan zijn bij aanvang van het project dramatisch hoog. Meer dan 600 personen in de gemeente Westerveld waren ingeschreven met als hoofdverblijf een adres op een vakantiepark. Behalve het feit dat dit niet mag, vanuit het bestemmingsplan, is het vooral voor het toerisme geen goede ontwikkeling. Permanent wonen op een vakantiepark en toerisme gaat niet samen. De toeristische beleving is een totaal andere dan van iemand die er woont en werkt. Daarom is onze lijn: op een vakantiepark met een toeristische meerwaarde is geen plek voor wonen.

Integrale aanpak
Door te werken met een kernteam en een projectgroep, worden verschillende afdelingen betrokken bij deelprojecten voor de inbreng van hun expertise. Hierdoor hebben we ook verschillende combinaties aan het werk voor het REX programma, de aanpak Transformatie en voor het nieuw opgezette handhavingsbeleid. De kern van de zaak is dat we werken vanuit dezelfde gedachtelijn: ‘Hoe houden we onze parken toeristisch aantrekkelijk?’ en: ‘Waar kunnen we dat verbeteren?’

Drie hoofdlijnen
Hoofdlijn 1 - Excelleren Samen met een aantal goede bedrijven zetten we in op excellente parken in Westerveld. Een voorbeeld van ondersteuning is dat we door middel van een co-creatie proces, stakeholders hebben laten meepraten over de toekomst van een recreatiebedrijf. Denk bij stakeholders bijvoorbeeld aan nabijgelegen terreineigenaren en buren. Deze belanghebbenden hebben na een korte introductie door de eigenaren een ontwikkelstudie gedaan. Na drie sessies hebben de eigenaren een presentatie gekregen van wat daaruit is gekomen. De ondernemers waren dus niet betrokken bij het proces. Naast de betrokkenheid van de belanghebbenden heeft dat veel interessante ideeën en inzichten gegeven.

Hoofdlijn 2 - Stabiliseren Stabiliseren houdt in: het ondersteunen van kansrijke parken die met een gerichte bijsturing een stabielere, betere toekomst tegemoet kunnen zien. Het helpt bijvoorbeeld al samen op te trekken om de binnen geslopen permanente bewoning aan te pakken.
Een andere manier van ondersteunen kan zijn om contact te leggen met het RET team voor een herontwikkeling van een recreatiebedrijf. Talloze kleine en mindere kleine interventies kunnen tot steun zijn van verschillende vakantieparken zoals. Vlak voor het aanbreken van de coronaperiode vond er bijvoorbeeld nog een regionale bijeenkomst voor aan aantal vakantieparken plaats. Dit had tot doel het project Vitale Vakantieparken verder toe te lichtten en vooral mensen te inspireren over de mogelijkheden voor hun bedrijf.

Hoofdlijn 3 – Transformeren Wanneer er een vakantiepark is die geen toeristische meerwaarde (meer) heeft, dan is transformeren een goede optie. Het transformeren is geen doel op zich. Het dan is nodig om het park uit de toeristisch recreatieve sfeer te halen en om het totale toeristisch product te ‘zuiveren’ van woon(vakantie)parken.
Er is één park waar de Vereniging van Eigenaren, het college en de raad van de gemeente Westerveld hebben gezegd dat er geen toeristische meerwaarde (meer) is. Dit park is inmiddels ver in het transformatieproces van recreatie- naar woonbestemming. We hopen dit in 2020 nog af te ronden door een bestemmingsplanwijziging in te dienen.

Structurele oplossingen in plaats van pleisters plakken Onze gedachtelijn is gebaseerd op het structureel aanpakken van de problematiek. Door dat er jarenlang geen focus is geweest op het negatieve effect van permanent wonen op vakantieparken, hebben we te maken met een inhaalslag ten aanzien van de handhaving onrechtmatige bewoning. Op vitale vakantieparken met een toeristische meerwaarde willen we geen permanent bewoning. We zijn een pilot gestart ‘handhaving permanent wonen vakantieparken’. De aanpak hierbij is om zogenoemd eerst de ‘kraan dicht te draaien’. Dit wordt concreet gemaakt door mensen die zich nieuw inschrijven op een recreatiepark, uit te nodigen voor een gesprek. Door de uitleg te vragen waarom mensen in een recreatiewoning te willen wonen, hopen we data en inzicht te krijgen. Ondertussen worden deze nieuwe inwoners aangezegd binnen vier maanden elders te gaan wonen. Ze mogen vier maanden blijven indien ze actief zoeken naar een woning en zich inschrijven bij een wooncoöperatie b.v. Daarnaast starten we gesprekken met eigenaren van vakantieparken waarbij we gezamenlijk een tijdpad afspreken voor het terugdringen van permanente bewoning op hun park.

Roelof Veldhuis,
Projectleider Vitale vakantieparken Westerveld.